สรุปบทที่ 9 ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
บทที่ 9
ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
สรุป
เครื่องมือที่ใช้ระบบ
คอมพิวเตอร์เพื่อใช้ในการน าเข้า จัดเก็บ จัดเตรียม ดัดแปลง แก้ไข จัดการ และวิเคราะห์
พร้อมทั้งแสดงผลข้อมูลเชิงพื้ นที่ ตามวัตถุประสงค์ต่างๆ ที่ได้ก าหนดไว้ ดังนั้น GIS จึงเป็น
เครื่องมือที่มีประโยชน์เพื่อใช้ในการจัดการ และบริหารการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อม และสามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงข้อมูลด้านพื้ นที่ ให้เป็นไปอย่างมี
ประสิทธิภาพ เนื่องจากเป็นระบบที่เกี่ยวข้องกับระบบการไหลเวียนของข้อมูลและการผสาน
ข้อมูลจากแหล่งข้อมูลต่างๆ เช่น ข้อมูลปฐมภูมิ (primary data) หรือข้อมูลทุติยภูมิ (secondary
data) เพื่อให้เป็นข่าวสารที่มีคุณค่า
องค์ประกอบของระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
ประกอบด้วย 4 ส่วน
1. ข้อมูลและสารสนเทศ (Data/Information)
2. เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่างๆ (Hardware)
3. โปรแกรม (software)
4. บุคลากร (User/People)
1. ข้อมูล (Data/Information)
ข้อมูลที่จะน าเข้าสู่ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ควรเป็นข้อมูลเฉพาะเรื่อง (theme) และเป็นข้อมูลที่
สามารถน ามาใช้ในการตอบค าถามต่างๆ ได้ตรงตามวัตถุประสงค์ เป็นข้อมูลที่มีความถูกต้องและเชื่อถือได้ และเป็น
ปัจจุบันมากที่สุด อนึ่ง ข้อมูลหรือสารสนเทศสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ ข้อมูลที่มีลักษณะเชิงพื้ นที่
(spatial data) และข้อมูลอธิบายพื้ นที่ (non-spatial data or attribute data) ข้อมูลเชิงพื้ นที่
เป็นข้อมูลที่แสดงต าแหน่งที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ (geo-referenced data) ของรูปลักษณ์ของพื้นที่ (graphic
feature) ซึ่งมี 2 แบบ คือ ข้อมูลที่แสดงทิศทาง (vector data) และข้อมูลที่แสดงเป็นตารางกริด (raster
data) ข้อมูลที่มีทิศทางประกอบด้วยลักษณะ 3 อย่าง คือ
- ข้อมูลจุด (point) เช่น ที่ตั้งหมู่บ้าน โรงเรียน เป็นต้น
- ข้อมูลเส้น (arc or line) เช่น ถนน แม่น ้า ท่อประปา เป็นต้น
- ข้อมูลพื้ นที่ หรือเส้นรอบรูป (polygon) เช่น พื้ นที่ป่ าไม้ ตัวเมือง เป็นต้น
2. เครื่องคอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ต่างๆ
เครื่องคอมพิวเตอร์ รวมกันเรียกว่า ระบบฮาร์ดแวร์ (hardware) จะประกอบด้วย คอมพิวเตอร์
อุปกรณ์
น าเข้า เช่น digitizer scannerอุปกรณ์อ่านข้อมูล เก็บรักษาข้อมูล และแสดงผลข้อมูล เช่น printer plotter
เป็นต้น ซึ่งอุปกรณ์แต่ละชนิดจะมีหน้าที่และคุณภาพแตกต่างกันออกไป
3. โปรแกรม หรือระบบซอฟแวร์ (software)
software หมายถึง โปรแกรมที่ใช้ในการจัดการระบบ และสั่งงานต่างๆ เพื่อให้ระบบฮาร์ดแวร์
ท างาน
หรือเรียกใช้ข้อมูลที่จัดเก็บในระบบฐานข้อมูล ท างานตามวัตถุประสงค์ โดยทั่วไปชุดค าสั่งหรือโปรแกรมของ
สารสนเทศภูมิศาสตร์ จะประกอบด้วย หน่วยน าเข้าข้อมูล หน่วยเก็บข้อมูลและการจัดการข้อมูล หน่วย
วิเคราะห์ แสดงผล หน่วยแปลงข้อมูล และหน่วยโต้ตอบกับผู้ใช้
4. บุคลากร (human resources)
บุคลากร จะประกอบด้วยผู้ใช้ระบบ (analyst) และผู้ใช้สารสนเทศ (user) ผู้ใช้ระบบหรือผู้ช านาญการ
GIS จะต้องมีความช านาญในหน้าที่ และได้รับการฝึกฝนมาแล้วเป็นอย่างดี พร้อมที่จะท างานได้เต็มความสามารถ โดยทั่วไป
ผู้ใช้ระบบจะเป็นผู้เลือกระบบฮาร์ดแวร์ และระบบซอฟแวร์ เพื่อให้ตรงตามวัตถุประสงค์ และสนองตอบความต้องการของ
หน่วยงาน ส่วนผู้ใช้สารสนเทศ (user) คือนักวางแผน หรือผู้มีอ านาจตัดสินใจ (decision-maker) เพื่อน าข้อมูลมาใช้ใน
การแก้ไขปัญหาต่างๆ นอกจากองค์ประกอบที่ส าคัญทั้ง 4 ส่วนแล้ว องค์กรที่รองรับ (organization) ก็นับว่ามีความส าคัญ
ต่อการด าเนินงานระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ทั้งนี้ เพราะองค์กรที่เหมาะสม และมีวัตถุประสงค์ที่สอดคล้องกับระบบงาน
สารสนเทศภูมิศาตร์ จะสามารถรองรับและให้การสนับสนุนการน าระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ เข้ามาใช้ในแผนงานขององค์กร
ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณ อุปกรณ์ และบุคลากรที่เหมาะสมกับหน้าที่
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น